LED bitki yetiştirme lambalarınızı hangi mesafede asmanız gerektiğini doğru şekilde belirlemek her zaman kolay değildir. Üreticiler LED’ler için genellikle “genel bir asma yüksekliği” önerisi sunsa da, karar vermeden önce dikkate almanız gereken birçok faktör vardır. En önemlisi, belirlediğiniz asma yüksekliğinin LED lambaların ışık yoğunluğunu nasıl etkileyeceğini doğru şekilde değerlendirmelisiniz.

Yetiştirme lambalarının yüksekliğini belirlerken paylaştığımız stratejileri incelerken, temel hedefi asla gözden kaçırmayın: Bitkilerinizi yakmadan, en ideal ışık penetrasyonunu sağlamak. LED lambalarınızın yüksekliği ve ışık şiddetiyle uğraşmak zahmetli gibi görünse de, bu çabanın karşılığını sağlıklı ve bol hasat alacaksınız.

LED Lambanızı Asmadan Önce ideal PPFD’ yi Göz Önünde Bulundurun

LED grow light’ınızın asma yüksekliğini belirlemenin ilk adımı, bitkilerin tercih ettiği ışık yoğunluğunu incelemektir. Bu noktada özellikle fotosentetik foton akı yoğunluğu (PPFD) değerini kontrol etmeniz gerekir.

Bitkiler için ideal PPFD miktarı, büyüme evresine göre değişir. Hızlı bir referans olması için bitkilerde önerilen PPFD aralıkları aşağıda yer almaktadır:

• Fide (Seedling): 100 – 300 μmol/m²/s
• Büyüme (Vegetative): 400 – 600 μmol/m²/s
• Çiçeklenme (Flowering): 800 – 1.000 μmol/m²/s

Üreticinin sunduğu PPFD haritalarında, farklı asma yüksekliklerine göre tahmini değerlere mutlaka göz atın. Topladığınız PPFD değerlerini bir araya getirip, ölçüm aldığınız aralık sayısına bölerek ortalama bir PPFD değeri elde edebilirsiniz.

Ancak merkezdeki PPFD değerlerinin 2.000 μmol/m²/s seviyesini aşmamasına özellikle dikkat edin.

Not: CO₂ Desteği LED Işıklar için İdeal Asma Yüksekliğini Değiştirir mi?

Az önce CO₂ takviyesinden bahsettiğimiz için şunu da belirtmekte fayda var: Ek CO₂ uygulandığında hem PPFD hem de DLI değerlerinin daha yüksek olması gerekir. Bitkilere daha fazla CO₂ sağladığınızda, daha yoğun ışık ve daha yüksek ısıyı tolere edebilirler. Ancak ortamınızdaki ışık yoğunluğunu artırmazsanız, CO₂’nin sağladığı avantajlardan tam anlamıyla faydalanamazsınız.

Asma yüksekliği açısından bakıldığında, PPFD değerlerini artırmak için yetiştirme lambalarını bitkilere daha yakın asabilirsiniz. CO₂ takviyesi kullanan bazı yetiştiriciler, grow light’ları 40 cm kadar yakından başlatmanın ve hatta 20 cm mesafeye kadar indirmenin uygun olduğunu belirtmektedir. Maksimum seviyede ise, çoğu bitki türü yaklaşık 2.100 PPFD değerinden fayda sağlayabilir.

Peki, Dimmer (Işık Kısma) Özelliği Olmayan LED Grow Light’lar İçin Işık Mesafesi Ne Olmalıdır?

LED lambalar için ideal asma yüksekliği; lambanın ortalama ışık yoğunluğu, bitkinin gelişim evresi ve yaprak sıcaklığı gibi birçok faktöre bağlıdır.

Buna göre, dimmer özelliği olmayan LED lambalar için önerilen asma mesafeleri şu şekildedir:

• Fide döneminde: LED grow light’ları fidelerin 50 – 75 cm üzerinde asın.
• Büyüme büyüme evresinde: Bitkiler vejetatif aşamaya geçtiğinde LED’leri yaklaşık 45 cm seviyesine indirin.
• Çiçeklenme döneminde: Üretimi artırmak için LED’leri 40 cm yüksekliğe kadar düşürmeyi deneyin.

Bu yükseklik önerilerini yalnızca genel bir rehber olarak kullanın. LED grow light’ınızın ışık şiddeti, diyotları bitkilere ne kadar yaklaştırabileceğinizi doğrudan etkileyebilir. Ayrıca bitki yaprak sıcaklığının 30°C’nin altında olduğundan mutlaka emin olun.

Yetiştirme alanınızı kurarken en doğru sonuç için LED üreticisinin önerdiği asma yüksekliklerini inceleyin. Mümkünse bir PPFD ölçer kullanarak LED grow light’ınızı test edin ve yetiştirme alanınız genelinde bitkilerinizin alacağı ortalama PPFD değerini hesaplayın.

Dimmer Özelliği Olan LED Lambalarda Işık Mesafesi Farklı mıdır?

Dimmer (ışık kısma) özelliğine sahip LED lambalar, dimmer olmayan LED’lere kıyasla çok daha fazla esneklik sunar. Yetiştiriciler ışık yoğunluğunu tek bir ayar ile kontrol edebildiği için, ışığın asma yüksekliğini sabit tutarak elektrik tüketiminden tasarruf edebilir. Enerji kullanımını azaltırken, ışık yoğunluğu ve kalitesinden ödün vermek zorunda kalmazsınız. 

Dimmer’lar özellikle fide ve büyüme evrelerinde oldukça faydalıdır. Bu erken gelişim aşamalarında bitkiler, çiçeklenme dönemine kıyasla ışık dalgalarına karşı daha hassastır. Buna karşılık, Mars Hydro LED’lerinin tam güçte çalışması, tomurcuklar oluştuktan sonra üretimi artırmaya yardımcı olur.

Mars Hydro kullanmayanlar için, ilk kez dimmer’lı LED yetiştirme lambaları kullananlar adına hazırlanmış genel bir asma yüksekliği rehberi aşağıda yer almaktadır:

• Fide döneminde: LED lambaları %25 ışık gücünde, bitkilerin 45 – 60 cm üzerinde asın.
• Vejetatif dönemde: LED’leri yaklaşık 45 cm seviyesine indirin ve dimmer’ı %50 güce ayarlayın.
• Çiçeklenme döneminde: LED’leri 45 cm yüksekliğinde tutun ve tam güçte çalıştırın.

Bu ayarlar, sağlıklı büyüme ve verimli sonuçlar elde etmenize yardımcı olacak genel bir rehber niteliğindedir.

Mars Hydro Önerilen Işık Asma Yüksekliği ve Dimmer Ayarları

Mars Hydro dimmer’lı bir LED grow light kullanıyorsanız, bilmeniz gereken ilk nokta; dimmer üzerindeki yüzde değerinin maksimum PPFD ile doğru orantılı olduğudur. Örneğin LED grow light’ınızı %50 güce ayarladığınızda, toplam PPFD değeri de yaklaşık %50 seviyesinde olacaktır. Bu durumu, bitkilerin farklı büyüme evrelerinde yapacağınız PPFD ve DLI hesaplamalarına mutlaka dâhil etmelisiniz.

Mars Hydro TS, FC veya FC-E serisi modelleri kullananlar için, (aşağıdaki tabloda/görsellerde belirtilen) önerilen asma yüksekliğinden yaklaşık 15 cm daha yukarıda konumlandırmanızı tavsiye ederiz. Bu ekstra mesafe, ideal PPFD’yi deneme sürecinde fidelerin yanma riskini azaltacaktır. Yapraklar dayanabildiği sürece, çiçeklenme döneminde bu ışıkları 30 cm mesafeye kadar yaklaştırabilirsiniz. 

Mars Hydro SP Serisi LED grow light kullananların ise 50 cm mesafeden başlaması ve çiçeklenme döneminde en fazla 40 cm seviyesine kadar indirmesi önerilir. Yetiştiricilerin, gelişim evrelerine göre aşağıdaki dimmer ayarlarına sadık kalmasını öneriyoruz:

• Fide – erken vejetatif dönem: %25 – %50
• Büyüme – çiçeklenme öncesi: %50 – %75
• Tam çiçeklenme: %100

Bu ayarlar, hem bitki sağlığını korumaya hem de maksimum verim elde etmeye yardımcı olacaktır.

Mars Hydro LED Grow Light Mesafe Tablosu ve Dimmer Ayarları

Yukarıda, piyasadaki çoğu grow light için geçerli olan asma yüksekliği ve dimmer ayarlarına dair genel ipuçlarını paylaştık. Mars Hydro aynı zamanda bir LED grow light üreticisi olduğu için, burada Mars Hydro LED Grow Light Mesafe Tablosu ve Dimmer Ayarları Tablosunu da sunuyoruz.

Lütfen dikkat: Aşağıdaki tablolarda yer alan asma yükseklikleri ve dimmer ayarları, PPFD değerlerinin en iyi ve en dengeli şekilde dağıldığı optimum seviyeleri temsil etmektedir. Ancak ilk kez kullanım yapıyorsanız, bitkilerinizin ışık mesafesine alışabilmesi ve ortam koşullarını uyumlu hâle getirebilmeniz için yukarıda yer alan “Mars Hydro dimmer’lı LED grow light’lar için ne öneriyor?” bölümündeki tavsiyeleri takip ederek bir miktar daha mesafe bırakmanız önerilir. Eğer Mars Hydro LED’ler konusunda deneyimliyseniz, en ideal mesafe ve dimmer ayarlarını denemekten çekinmeyebilirsiniz.

Neden Dimmer’ lı Mars Hydro LED’ ler Her Zaman Değer?

Dimmer özelliğinin LED yetiştirme lambaları için zorunlu olmadığını savunanlar olabilir. Ancak bir kez dimmer' lı bir Mars Hydro LED lamba kullandığınızda, bu özelliğin size ne kadar zaman, para ve zahmet kazandırdığına şaşıracaksınız. Dimmer, ışık penetrasyonunu ihtiyaca göre ayarlamanıza olanak tanırken, aynı zamanda daha az enerji tüketerek elektrik faturalarından tasarruf etmenizi sağlar.